Czym jest umysł

Bardzo ciekawą i ważką dla praktyki jogi jest różnica między Wschodem a Zachodem w postrzeganiu umysłu. Zachód We współczesnej nauce umysł definiowany jest jako ośrodek całej, świadomej i nieświadomej psychiki człowieka i jego myślenia. Pomijając szeroki w filozofii europejskiej dyskurs między zwolennikami jedności ciała (mózgu) i umysłu (duszy) – monizm, a przedstawicielami dualizmu postulującymi ich odrębność, umysł jawi się jako Continue Reading →

Sadhana yoga – ścieżka oczyszczania

Powrócę jeszcze raz do tematu krija-jogi. Jak pisałem wcześniej, krija na gruncie jogi definiowana jest jako proces oczyszczania. Proces ten jest główną ideą praktyki jogi. Można powiedzieć, że wszystkie techniki jogi służą oczyszczaniu. Potwierdza to również struktura Jogasutr, bodaj najbardziej znanego tekstu przedstawiającego podstawy teoretyczne jogi, omawiającego praktykę i jej efekty. Świadomość tego procesu jest ważna, gdyż od razu ustawia Continue Reading →

Naukowe dowody potwierdzające teorię jogi

Podałem ostatnio krytyce podejście w nauce, które sprowadza zjawiska świadomości do poziomu anatomiczno-fizjologicznego (redukcjonizm), omówiłem, jak odmienne jest podejście jogi i wskazałem na konsekwencje, jakie ma to dla praktyki jogi i osiągania jej celu: „Joga a nauka – różnice fundamentalne – model jogi”. Nie jest to na szczęście jedyne podejście. Wielu naukowców na świecie fascynuje fenomen medytacji i wpływu świadomości Continue Reading →

Duchowość i medytacja a nauka

Ostatnim razem pisałem o moim przekonaniu, że doświadczenia jogi mają swe odzwierciedlenie w fizjologii i anatomii. Moje przekonanie potwierdza Radek Rychlik w artykule „Medytacja we współczesnych badaniach naukowych” w najnowszym Joga Magazynie, pisząc „Czy wreszcie wszystkie te zmiany, które przynosi medytacja, znajdują odzwierciedlenie w zmianach struktury mózgu? Badania neurologiczne z użyciem rezonansu magnetycznego wykazały, że medytacja fizycznie zmienia mózg – Continue Reading →

Redukcja jogi

Zachęcony przez Justynę podczas dyskusji przy okazji poprzedniego wpisu przeczytałem jej wywiad z Januszem Szopą. Joga to forma rekreacji ruchowej. Wywiad pokazuje doskonale podejście, o którym pisałem wcześniej, mianowicie zastosowanie paradygmatu redukcjonistycznego do jogi. Rozmówcy mówią o narzędziach naukowych, „które obiektywizują doświadczenie praktyki jogi, asan i doświadczenie medytacji”. Zaraz potem wymieniają owe narzędzia:  „Przed treningiem i po badaliśmy zakres ruchu, Continue Reading →

Relacja nauczyciel – uczeń w treningu jogi

Ponownie chcę powrócić do tematu relacji nauczyciel – uczeń. Pisałem już o tym w kontekście tego, jak wygląda ta relacja w naszej kulturze: „Joga a biznes – makdonaldyzacja jogi.”, we wpisach dotyczących porad, jak wybrać nauczyciela: „Jak wybrać nauczyciela jogi.” Jak pisałem, wydaje się, że proste przeszczepianie na grunt europejski standardów tradycyjnej relacji między nauczycielem a uczniem, obecne w kulturze Continue Reading →

Mistyczna podróż wehikułem fotografii.

Zapraszam gorąco joginów na wystawę joginki Georgii Krawiec. Poniżej kilka słów refleksji jakie napisałem na prośbę artystki po odwiedzeniu wystawy w Warszawie.  Mistyczna podróż wehikułem fotografii. Immanentną częścią poszukiwań duchowych jest docieranie do źródeł natury percepcji, granicy świadomości, istoty materii. Seria obiektów i fotografii OCZY BOGA  Georgii Krawiec zdaje się być wyrazem takiej osobistej podróży mistycznej, jaką dokonuje autorka. Wystawa Continue Reading →

Joga a nauka – różnice fundamentalne – praktyka jogi

W poprzednich wpisach przedstawiłem dwa modele człowieka zgodnie z tym, jak widzi go filozofia Wschodu i Zachodu. Jak można zauważyć, są one do siebie podobne, gdyż operują w gruncie rzeczy podobnymi kategoriami ontologicznymi: ciała, świadomości, ducha. Najważniejsze różnice między obydwoma systemami zaczynają się rysować, gdy przyjrzymy się zależnościom między wymienionymi kategoriami. Według nauki ciało anatomiczne (materia) warunkuje poziomy subtelniejsze (fizjologiczny, Continue Reading →

Joga a nauka – różnice fundamentalne – model jogi

Aby zrozumieć podejście jogi, trzeba najpierw przyjrzeć się temu, jak widzi ona człowieka. Duchowe systemy Indii opisują człowieka, wyróżniając jego powłoki (kośa). Model ten rozwinięty został w obrębie jednego z najsilniejszych systemów filozofii indyjskiej – wedanty. Korzenie tego systemu zapisane zostały w końcowych religijno-filozoficznych pismach kanonu wedyjskiego – Upaniszadach, które powstały między VIII a III wiekiem p. n. e. Wedanta Continue Reading →

Joga a nauka – różnice fundamentalne – model naukowy

To, jak postrzegamy świat, jest w dużym stopniu zależne od tego, w jaki sposób postrzegają go ludzie żyjący dookoła nas. Uczymy się tego od rodziców i innych krewnych, kształtuje nas system edukacji. W naszej świadomości powstaje pewna matryca, która warunkuje to, jak widzimy rzeczywistość, jak wchodzimy z nią w interakcję. Dotyczy to również całkiem nowych idei. Joga dla naszej kultury Continue Reading →