Parivritta-trikonasana – pozycja skręconego trójkąta

Pozycja stojąca ze skłonem do boku i skrętem tułowia.

Poziom: ćwiczenie jogi dla średnio-zaawansowanych.

Wykonaniecwiczenia_jogi_parivrtta_trikonasana

  • stań w pozycji góry (Tadasana)
  • stań lub skocz do niewielkiego rozkroku
  • następnie skręć lewą stopę mocno do wewnątrz a prawą 90′ na zewnątrz
  • dalej skręć w prawo biodra i tułów
  • utrzymuj obie nogi mocno wyprostowane
  • z wydechem wykonaj skłon kładąc lewą rękę po zewnętrznej stronie prawej nogi
  • wyciągając prawą rękę w górę pogłębiaj skręt tułowia
  • z wdechem podnieś się w górę i skręć do środka
  • wykonaj pozycję w drugą stronę.

Działanie

  • wzmacnia stawy skokowe, kolanowe
  • wyrabia równowagę
  • rozciąga tylne i odśrodkowe części nóg
  • tonizuje mięśnie tułowia i uelastycznia kręgosłup
  • intensywnie masuje organy brzucha i podbrzusza
  • stymuluje serce i płuca
  • pobudza i aktywizuje
  • rozgrzewa.
Opublikowano Pozycje stojące | Otagowano , , , , | Skomentuj

Duchowość

Jak pisałem w poprzednim wpisie, temat duchowości wywołuje zakłopotanie wielu osób lub wręcz postawę odrzucenia i braku zainteresowania. Kwestia staje się dość prosta, gdy uświadomimy sobie przyczyny takiej reakcji. Nie zdajemy sobie bowiem w większości sprawy, iż jest ona uwarunkowana kulturowo, a jej źródło leży w historii naszej cywilizacji.

Podstawową przyczyną jest rozdział nauki i religii, którego początki sięgają XVI, XVII wieku, i który pogłębiał się, aż do naszych czasów. Nauka, posługującą się rozumem, dzięki któremu naukowcy za pomocą badań empirycznych poznają świat zewnętrzny, zaczęła funkcjonować osobno. W wyniku tego oddzielenia powstająca w sposób racjonalny wiedza teoretycznie ma charakter bezosobowy i obiektywny. Doświadczenia wymykające się rozumowi – mistyczne i subiektywne, czyli duchowe, stały się domeną religii. Dziedzina praktyk zmierzających do uduchowienia została ograniczona do kontaktu z będącą przedmiotem wiary sferą nadprzyrodzoną. Źródłem tego kontaktu stały się niemal wyłącznie praktyki religijne.

Rozdział nauki i religii, powstały w gruncie rzeczy w naszej psychice, jest tak głęboki, iż odzwierciedla się w strukturze społecznej. Podstawą funkcjonowania państwa i jego struktur, np. systemu edukacji, jest nauka. Praktyki duchowe kojarzone są prawie wyłącznie z instytucjami o charakterze wyznaniowym.

Tymczasem można łatwo uświadomić sobie, że praktyki duchowe występują zarówno w tradycjach religijnych: praktyki ekstatyczne, modlitwa indywidualna i zbiorowa, czytanie tekstów, ale i poza nimi, np.: słuchanie muzyki, poezji, oglądanie dzieł sztuki.

Jeśli chcemy spojrzeć na duchowość poza perspektywą wyznaczoną przez konkretną religię, warto spojrzeć na duchowość tak, jak to widzieli egzystencjaliści (Kierkegaard, Jaspers i inni). W ich rozumieniu duchowość obejmuje całość procesów psychicznych, będących adaptacyjną odpowiedzią na świadomość kondycji egzystencjalnej. Wszystkie procesy poznawcze, emocjonalne i społeczne zachodzące w naszej świadomości są wyrazem naszej duchowości.

Takie podejście przybliża duchowość człowiekowi, bo o ile trudna może być identyfikacja z takimi czy innymi wizjami sfery nadprzyrodzonej oferowanymi przez religię (szczególnie jeśli nie jest to religia rodzima), o tyle identyfikacja rozmaitych procesów naszej psychiki, (czyli tego co przeżywamy) jest dla nas dość oczywista.

Joga w ujęciu, w jakim przedstawia to Patańdżali w „Jogasutrach”, jest właśnie praktyką skierowaną na badanie zjawisk psychiki (gr. psyche – dusza :) ). Zatem jeśli pragniesz, aby joga stała się dla ciebie praktyką duchową, wystarczy, jeśli podczas sesji jogi uświadomisz sobie, jakie procesy psychiczne uruchamia w tobie dana pozycja bądź określona sekwencja. Jeszcze prościej – jeśli twoją motywacją przyjścia na jogę jest: poprawa kondycji, kształtowanie sylwetki, pozbycie się bólu pleców, zrzucenie stresu czy potrzeba ruchu lub relaksu, to w istocie dlatego, że pragniesz poprawić stan swojego ducha (psyche).

Hmm… czy w ogóle możliwe jest niezajmowanie się duchowością? ;)

Opublikowano Joga dla poczatkujących, Joga na zachodzie | Otagowano , , , , , | 8 komentarzy

Fat burning yoga.

Jeszcze dziesięć lat temu, gdy na pytanie: czym się zajmujesz?, odpowiadałem: jestem nauczycielem jogi, widziałem rosnące ze zdziwienia oczy. Kolejnym pytaniem zwykle było: a co wy tam robicie na tej jodze… Siedzicie i nic nie robicie… Ja nie mógłbym tak tyko siedzieć i myśleć. Ja lubię ruch.

Wtedy tłumaczyłem, że joga to nie tylko myślenie czy niemyślenie…, że to nie tylko siedzenie i nicnierobienie. To również hatha-joga, czyli system ćwiczeń. O dziwo, może być tak intensywna, że podczas praktyki można się spocić! Wyjaśniałem, że joga to nie tylko egzotyczny system duchowy czy religia, ale praktyki dbające o zdrowie na co dzień, zalecające również zdrową dietę, ćwiczenia fizyczne itp.

Dziś mam wrażenie, że trzeba robić dokładnie odwrotnie. Z powodu inwazji jogi w klubach fitness coraz więcej osób postrzega jogę wyłącznie jako system gimnastyki rozwijający sylwetkę. Bez trudu znajdziecie w sieci teksty reklamujące jogę w taki sposób:

20 Minute Weight Loss & Fatburning Yoga Workout! Get your SEXY BACK with this Fat Burning…”

To przykład anglojęzyczny, ale uwaga – jogę odchudzającą znajdziesz również już w Polsce.

Od razu zaznaczę, że właściwie nie mam nic przeciwko temu. Joga jest nauką holistyczną, tj. obejmującą człowieka całościowo. Jeśli jesteś według siebie zbyt obfitych kształtów i nie akceptujesz tego w sobie (uwaga – tu dotykamy poziomu duchowego :) ), to joga jest tu bardzo pomocna. Pomoże ci schudnąć (ciało) i poczuć się dobrze (duch). To podstawa, aby można było dalej się rozwijać. Częstą motywacją osób przychodzących na zajęcia są problemy z bólami pleców. Joga świetnie je łagodzi i to jest bardzo dobre.

Wspaniale byłoby jednak nie ograniczać się do bardzo podstawowych efektów, jakie gwarantuje. Nie skupiać się tylko na kształtowaniu sylwetki. Nie tracić tego, co jest sednem ścieżki jogi – pracy nad własnym rozwojem duchowym. Połączyć życie w jedność, to cel jogi. Tym bardziej, że tak naprawdę, co starałem się zasygnalizować, nie da się tego oddzielić. Ciało i duch stanowią bowiem jedność.

Aby to osiągnąć, dobrze jest zastanowić się nad tym, czym jest duchowość. Z moich obserwacji wynika, że w wielu osobach wywołuje to pewne zakłopotanie. O tym zatem będzie mowa następnym razem…

Opublikowano Joga na zachodzie | Otagowano , , , | 1 komentarz

Parśvotanasana – pozycja intensywnego rozciągania do boku

Pozycja stojąca ze skłonem do przodu w bok, rozciągająca intensywnie tył ciała.

Poziom: ćwiczenie jogi dla początkujących.

Wykonanie

  • stań w pozycji góry (Tadasana)
  • złóż dłonie z tyłu na plecach w geście powitania (Paścimanamaskar)
  • stań lub skocz do niewielkiego rozkroku
  • następnie skręć lewą stopę mocno do wewnątrz a prawą 90′ na zewnątrz
  • dalej skręć w prawo biodra i tułów
  • utrzymuj obie nogi mocno wyprostowane
  • z wdechem odchyl się nieco do tyłu
  • z wydechem wykonaj skłon do przodu do prawej nogi
  • zatrzymaj się w pozycji
  • z wdechem podnieś się w górę i skręć do środka
  • wykonaj pozycję w drugą stronę.

Działanie

  • wzmacnia stawy skokowe, kolanowe
  • wyrabia równowagę
  • rozciąga tyły nóg
  • delikatnie masuje organy brzucha i podbrzusza
  • stymuluje serce płuca
  • obniża tętno
  • zwiększa ukrwienie głowy
  • uspokaja i wycisza umysł.
Opublikowano Pozycje stojące | Otagowano , , , , | Skomentuj

Ciało, umysł i duch – medycyna, gramatyka i joga.

We wpisie „Joga w myśli indyjskiej” wskazałem szerszy kontekst filozofii indyjskiej, w którym funkcjonuje joga. Aby dopełnić obraz jogi w kulturze Indii, warto przyjrzeć się jej znaczeniu ze względu na cel i efekt.

Odwołam się tu do postaci Patańdżalego, mędrca chyba bardziej mitycznego niż rzeczywistego, przedstawianego w postaci pół-człowieka, pół-węża. Zwyczajowo Patańdżalemu przypisuje się autorstwo trzech tekstów: traktatu o ajurwedzie, traktatu o jodze i komentarza do gramatyki.   Patańdżali jest uosobieniem bardzo żywego w tradycji Indii ideału wielkiego mędrca (mahariszi). Z naszej perspektywy można by go nazwać człowiekiem renesansu – człowiekiem o wszechstronnej wiedzy, poświęconemu rozwojowi i poznaniu, badaczem siebie i świata. Dlatego przypisuje się mu mistrzostwo w trzech kluczowych dziedzinach: medycynie, gramatyce i jodze.

Ajurweda

Tradycyjna medycyna indyjska – podobnie jak joga wywodzi się z najstarszych czasów kultury Indii, z okresu wedyjskiego. Jej źródłem jest Atharvaweda. Celem ajurwedy było zapewnienie człowiekowi zdrowia. Jej działanie skupia się przede wszystkim na zapobieganiu chorobie poprzez utrzymanie harmonii zarówno wewnętrznej, jak i zewnętrznej. Człowiek jest tu rozpatrywany jako część świata. Dlatego lekarze ajurwedyjscy analizują nie tylko symptomy ciała i ducha, ale również otoczenie, w jakim człowiek funkcjonuje, oraz to, czym się żywi. Narzędziami ajurwedy są: dieta, zioła, oddziaływanie kamieni i metali, zabiegi oczyszczające, masaże, gimnastyka. Tą gimnastyką są ćwiczenia hatha-jogi.

Gramatyka

Mistrzostwo w tej dziedzinie postrzegane było w Indiach za bardzo ważne dla rozwoju i harmonii człowieka, pozwalało bowiem na precyzję wypowiedzi. Ta umożliwiała zachowanie harmonii i czystość w komunikacji międzyludzkiej. Precyzja języka była formą kształtowania jaźni (svadhaya). Mistrzowie doskonalili się w gramatyce również ze względu na konieczność poszukiwania jak najlepszego sposobu wyrażania prawd duchowych. Riszi troszczyli się o to, by swe doświadczenie transcendentne wyrazić słowami tak, aby tych, którzy poszukują ostatecznej prawdy ,doprowadzić do tego samego doświadczenia. Dlatego traktaty o wiedzy duchowej pisano w postaci krótkich i niezwykle precyzyjnych sentencji, zwanych sutrami.

Joga

Służyła w pierwszym rzędzie rozwojowi duchowemu. Celem jogi było badanie świadomości i jej przekształcenie tak, aby mogła poznać Absolut. Proces ten polega na oczyszczaniu świadomości z wszelkich przeszkód zwanych uciążliwościami (kleśa) i poruszeniami (citta-vrtti) i odkryciu czystej jaźni (Atmana) W rozumieniu zachodnim Atman jest boską częścią człowieka, a więc duszą. Jak niejednokrotnie już pisałem, w obrębie jogi funkcjonuje olbrzymia ilość praktyk i technik służących osiągnięciu celu, a najpopularniejsza na zachodzie hatha-joga jest jedną z nich. Niezależnie od tego, jakie stosujemy techniki, joga, podobnie jak ajurweda, rozpatruje człowieka całościowo, nie wyrywając go z otocznia, w jakim funkcjonuje. Człowiek jest traktowany jako cząstka wszechświata do tego stopnia, że stanowi z nim absolutną jedność. Dlatego wśród zaleceń jogi znajdziemy takie, które odnoszą się do funkcjonowania w świecie oraz obejmują dbałość o rozwój i harmonię wszystkich poziomów egzystencji – ciała, umysłu i ducha.

Ajurweda dba zatem o nasze ciało. Precyzja języka doskonali nasz umysł. Joga służy rozwojowi ducha.

Opublikowano Joga dla poczatkujących, Joga w życiu | Otagowano , , , , , , , | 1 komentarz

Podróż przez bagna – potęga ciszy i bezruchu.

las bagiennyPoruszam się cicho, tak bezszelestnie, jak tylko mogę. Wolno, niespiesznie wędruję przez dzikie ostępy leśne. Bagna to teren, w którym trzeba utrzymać ciągłe skupienie i równowagę. Wędrówka przez bagna wymaga ciągłej świadomości każdego kroku. Stawiam je więc uważnie, dokładnie wybierając miejsce, gdzie postawię stopę. Czuję, jak rześkie wiosenne powietrze wypełnia moje ciało. Nagość bezlistnych jeszcze gałązek pozwala widzieć daleko. Szeroko otwarte oczy chłoną otaczające mnie piękno wynurzających się z wody powykręcanych konarów. Smukłe brzozy stoją w nieruchomej wodzie. Tylko od czasu do czasu da się słyszeć delikatny świergot małych ptaszków lub krakanie przelatujących kruków. Zmysły uderza prawie całkowity bezruch…, cisza. Stapiam się z otaczającą przyrodą. Doświadczenie absolutnej harmonii przenika całe istnienie. Pojawia się spontanicznie, niemal niezauważenie.

Cisza i bezruch to doświadczenia dominujące w przyrodzie. Zjawiska gwałtowne: hałas czy szybki ruch są tak naprawdę rzadkością. Filmy przyrodnicze dają zwykle fałszywy obraz przyrody, gdyż skupiają się na tych wyjątkowych momentach. Niejednokrotnie pokazują procesy i zjawiska w znacznie przyspieszonym tempie lub w skróconym czasie. Łatwo doświadczysz spokoju, ciszy i spowolnienia, gdy pójdziesz do lasu i się zatrzymasz.

Może właśnie dlatego pozostawanie w ciszy i bezruchu było od zawsze dominującą techniką prowadzącą do doświadczenia absolutu niemal we wszystkich tradycjach duchowych.

Przypominają mi się słowa Meher Baby:

Umysł zatrzymany jest Bogiem.
Umysł pracujący jest człowiekiem.
Umysł spowolniony jest boska ekstazą.
Umysł przyspieszony jest szaleńcem.

Opublikowano Joga w życiu, Różności Jogiczne | Otagowano | Skomentuj

Hatha-joga – medytacja w ruchu.

Dość powszechnie przedstawia się współcześnie praktykę pozycji jogi (asan) w kontekście zdrowia, przede wszystkim zdrowia ciała. Sam w poprzednim wpisie wskazywałem korzyści płynące z wykonywania sekwencji pozycji jogi (vinjasa) w radzeniu sobie ze stresem, podkreślając ich korzystny wpływ na ciało. Jest to chyba jeden z ważniejszych powodów zainteresowania jogą w naszym kręgu kulturowym. Wiele ośrodków jogi, prezentując korzyści płynące z praktyki jogi, skupia się na prozdrowotnym działaniu pozycji jogi. Z moich obserwacji wynika, że publikacje na ten temat w internecie cieszą się największym zainteresowaniem.

W konsekwencji przyjmujemy, że pozycje jogi powstały przede wszystkim po to, aby utrzymać ciało w zdrowiu. Tradycja jogi wskazuje jednak, że było nieco inaczej. Z dużym prawdopodobieństwem można powiedzieć, że pierwotnie asana odnosiła się do postawy ciała przyjmowanej podczas medytacji i była to pozycja siedząca. Joga była praktyką badania świadomości poprzez medytację wykonywaną w pozycji siedzącej. Wskazują na to pisane źródła jogi, takie jak Upaniszdy, Bhagawadgita, Jogabhaszja, Hatha joga pradipika czy Gheranda samhita. Dzieła te wymieniają przede wszystkim pozycje siedzące jako najlepsze do praktyki. Oczywiście nie oznacza to, że innych pozycji nie było. Wskazują na to rozmaite znaleziska archeologiczne przedstawiające postacie joginów w różnych pozycjach, np. drzewa.

Skąd zatem rozwój różnorodności pozycji i ich pozycji? Ciekawą uwagę na te temat poczynił Arnold Mindel psycholog i twórca psychologi procesu:
 „[...] wydaje się bardzo prawdopodobne, że hatha-joga rozwinęła się z medytacji związanej z wolnym ruchem. Jogowie zaczęli poruszać się i odkryli, że ich ciała potrzebowały, z jakichś powodów przyjmować określone pozycje. Nazwy asan jogi: “kot”, “kobra”, “łuk” itp. wskazują, w jaki sposób te pozycje ciała odpowiadają określonym uczuciom i wyobrażeniom.”

Odkryto związek ciała i świadomości, to, że określone ułożenie ciała oraz jego ruch pozwalały wywołać odpowiedni efekt na poziomie świadomości i dotrzeć do jej głęboko skrywanych pokładów.

Źródłem hatha-jogi jest więc badanie zjawisk świadomościowych poprzez ciało i jego ruch – medytację w ruchu. Szeroko opisywane i omawiane na zajęciach (niekiedy staje się to głównym ich celem) pozytywne efekty, jakie ta praktyka wywołuje w ciele, są raczej efektem ubocznym wynikającym z odblokowania świadomości, a nie głównym jej celem.

Opublikowano Hatha Joga, Joga na zachodzie | Otagowano , , | Skomentuj

Joga na stres

Z perspektywy ponad 20 lat studiów praktycznych i teoretycznych systemu jogi mogę powiedzieć, że jest ona jednym z najskuteczniejszych sposobów radzenia sobie ze stresem. Znany od tysięcy lat system osiągania wewnętrznej harmonii spełnia wszystkie kryteria, niezbędne w przeciwdziałaniu negatywnym skutkom stresu, postulowane przez współczesną wiedzę naukową. Niezależnie od tego, jaką metodę czy technikę stosujemy, w skutecznym podejściu do radzenia sobie ze stresem na pierwszy plan wysuwają się trzy elementy:
I. Aktywność fizyczna
II. Relaksacja
III. Samoświadomość

System hatha-jogi (ćwiczeń pozycji jogi i ich sekwencji) zapewnia odpowiedni poziom wysiłku fizycznego niezbędny do zniwelowania fizjologicznych zmian w organizmie wywołanych reakcją stresową:

  • usuwa z organizmu hormony stresu poprzez przyspieszanie krążenia;
  • powoduje wydzielanie endorfin, czyli tzw. hormonów szczęścia, odpowiedzialnych za poprawę nastroju;
  • zmniejsza napięcie wywołane reakcją stresową poprzez dostarczanie większej ilości krwi do tkanek, ich dotlenienie, co ma też wpływ na zwiększenie gibkości ciałą;
  • poprawia wydolności oddechową.

Relaksacja, kluczowy element jogi, usuwa nadmierne napięcie będące wynikiem reakcji stresowej. Rozwija także zdolność radzenia sobie z emocjami oraz zdolność zdystansowania się do sytuacji będących przyczyną stresu.

Dzięki relaksacji uczymy się też „zarządzać” stresem. W sytuacji stresowej następuje specyficzna reakcja organizmu gwarantująca określony sposób działania, np. powodzenie w ucieczce przed zagrożeniem. Reakcja ta w dzisiejszych warunkach nie jest normalnym stanem, jest stanem ponadnormatywnym występującym w sytuacjach krytycznych. Warunkiem przywrócenia normalnego stanu równowagi jest następująca po okresie stresu relaksacja. Jeśli etap ten nie nastąpi,  mówimy o stresie permanentnym, mającym niekorzystny wpływ na funkcjonowanie człowieka.

Relaksacja jest integralną częścią zajęć jogi. Każda dobrze skonstruowana sesja jogi kończy się relaksacją. Efektem relaksacji jest odprężanie ciała, czyli zmniejszenie napięcia mięśniowego oraz obniżenie poziomu wewnętrznej mobilizacji. Prawidłowa relaksacja pogłębia zdolność odczuwania ciała i rozwija świadomość stanu emocjonalnego, w jakim się znajdujemy.

Techniki koncentracji, będące elementem radża-jogi, poprawiają zdolność skupienia i wpływają na pogłębienie samoświadomości, zarówno w aspekcie odczuwania wpływu stresu na ciało fizyczne i związane z nim reakcje emocjonalne, jak i świadomości procesów psychicznej reakcji na stres.

Nieustanne rozproszenie, w jakim żyjemy, i ilość docierających do nas bodźców zewnętrznych utrudnia nam rozpoznanie czynników wywołujących stres. Sam stres powoduje zawężenie pola świadomości przez fizjologiczne organicznie zakresu percepcji zmysłów.

Regularny trening jogi obejmujący ćwiczenia ciała, oddechu i relaksację, wykonywane w pełnym skupieniu, owocuje w życiu codziennym podniesieniem zdolności rozpoznania czynników wpływających na naszą sytuację. Stajemy się świadomi czynników wywołujących stres, jak i tych redukujących go. To jest podstawą do zmiany naszych zachowań i efektywnego radzenia sobie ze stresem.

Więcej na temat mechanizmów stresu i działania jogi znajdziesz w artykule „Joga na stres”.

Opublikowano Joga i nauka, Joga na zachodzie, Joga w życiu | Otagowano , , , , | 1 komentarz

Joga w myśli indyjskiej

Omawiając temat genezy różnicowania i budowy człowieka oraz otaczającej go natury, powoływałem się na siostrzaną jodze filozofię sankhji. Odwoływanie się do innego systemu filozoficznego może powodować nieco zamieszania, szczególnie że wyjaśnieniu, na czym on polega, nie poświęciłem zbyt wiele miejsca. Dlatego poniżej przedstawię zarys myśli indyjskiej i opiszę, jakie miejsce zajmuje w nim joga.

Sześć darśan

Wyróżnia się sześć ortodoksyjnych systemów (szkół) filozofii hinduskiej. Darśana nie jest dokładnie tym samym, co rozumiemy pod pojęciem systemu filozoficznego na zachodzie. Darśana oznacza pogląd, wizję, doktrynę, ale też rozumienie, pojmowanie, i niekoniecznie jest całkowicie spójnym systemem logicznie wynikających z siebie twierdzeń. Jej przekaz niejednokrotnie dotyczy wglądu osiąganego na drodze doświadczenia mistycznego, będącego wynikiem kontemplacji, a  przekazywanego przez nauczyciela. Celem jest wyzwolenie z niewiedzy (avidia) i osiągnięcie jedności z absolutem. Traktaty opisujące darśany powstały dość późno, jednak uważa się, że ich korzenie znajdują się w Wedach – najstarszych przekazach hinduizmu. Tych sześć szkół to: njaja, waiśeszika, mimamsa, wedanta, sankhja i joga.

Njaja – jest nauką logicznego dowodzenia i określa metodę filozoficznego badania przedmiotów i podmiotu poznania. Njaja oznacza „zbadać istotę rzeczy” przez badanie analityczne i logiczne. Njajikowie – określają ją jako środek do prawdziwego poznania duszy oraz celu życia zgodnie z prawami natury. Za jej założyciela uważa się żyjącego w między 6 a 3 wiekiem p.n.e. Gotamę. Przyjmuje się, że jest on autorem Njaja-surty.

Waiśeszika – oznacza powoływanie się na różnice. Za założyciela tego systemu uznaje się Kanadę żyjącego około 2 wieku p.n.e., jest autorem Waiśeszika-sutry. System ten dzieli wielość natury na sześć istotności: drawja (substancja, materia); guna (jakość, właściwość); karma (działalność); samanja (wspólność); wiśesza (różność); samawaja (koherentność). Ich poznanie następujące w wyniku właściwego wypełniania obowiązków prowadzi do wyzwolenia.

Mimamsa – tłumaczy się jako „roztrząsanie”. Głównym przedmiotem zainteresowań tej szkoły jest rytuał. Spełnianie rytuału rozumiane jest tu jako podstawa w poszukiwaniu prawdy i przygotowuje do niej. Spełnienie ofiary zależało w pierwszym rzędzie od poprawnego zrozumienia tekstów wedyjskich. Mimansa do dnia dzisiejszego odgrywa wielką rolę w życiu mieszkańców Indii, ponieważ modlitwa i spełnienie ofiary zapowiadają wypełnienie wszelkiego rodzaju życzeń, niezależnie od tego, czy są one duchowe (a rytuał pełni tu funkcję przygotowującego oczyszczenia), czy też dotyczą życia codziennego.

Wedanta – czyli końcowe rozważania nad Wedami, zawarte przede wszystkim w Upaniszadach. Rozproszone w nich objawienia i głębokie wglądy dotyczą przede wszystkim brahmana (bezosobowego, uniwersalnego aspektu absolutu) i atmana (osobowego, indywidualnego aspektu absolutu zwanego jaźnią) oraz stosunku ich obu do siebie wzajemnie. Najpowszechniejszym nurtem wedanty jest nauka „niedwoistości” – adwaita-wedanta. Uczy ona, że cały świat zjawisk, dusza i bóg są tym samym. Najbardziej znanym jej przedstawicielem był Śnakara, żyjący na przełomie VIII i IX wieku.

Sankhja – jego ugruntowanie przypisuje się jednemu z riszich – Kapili. Naucza on, że wszechświat powstał przez połączenie prakryti (natury) i puruszy (świadomości). Szczegóły poglądu sankhji znajdziesz we wpisie Triguna – jogiczne „oddziaływania podstawowe”  i dalszych.

Joga – oznacza „jarzmo”, jedność, w znaczeniu poszukiwania, zjednoczenia z absolutem. Owo poszukiwanie w jodze jest kwestią kluczową i odnosi się do bezpośredniego zaangażowania jogina. Ponieważ w zasadzie każda droga i jakakolwiek aktywność, którą podejmujemy, aby poznać absolut, może być określona jako joga, w tradycji hinduskiej istnieją nazwy różnych dróg jogi. Najbardziej znane to: karma-joga (działanie pozbawione egoizmu); bhakti-joga (polegająca na oddaniu się miłości boga); radźa-joga (królewska joga polegająca na bezpośrednim badaniu świadomości) i zbiór praktyk wstępnych określanych jako hatha-joga; dźńana-joga (droga poznania abstrakcyjnego), a także tantryczna kundalini-joga. Ta wielość ścieżek jogi związana jest z wielością technik, jakie oferuje każda z nich. Wkraczając na ścieżkę jogi, możemy wybrać taką, która będzie zgodna z naszymi predyspozycjami, temperamentem.

Można powiedzieć, że joga niejako wchłonęła poglądy innych szkół filozoficznych. Można również praktyki związane z każdą ze szkół filozoficznych nazwać jogą. Dlatego mistrzowie, mówiąc o filozoficznych podstawach jogi, odwołują się często do rozmaitych nurtów filozofii hinduskiej.

Sześć darśan zwanych jest ortodoksyjnymi, gdyż uznają one autorytet Wed. W Indiach powstały jeszcze przynajmniej dwa nurty filozoficzne nie uznające Wed – dżinizm i buddyzm. Co ciekawe praktyki związane z tymi przekazami również określa się mianem jogi.

Opublikowano Filozofia jogi | Otagowano , , , , | 2 komentarzy

Joga kręgosłupa

„Mens sana in corpore sano” – W zdrowym ciele zdrowy duch.
Można śmiało powiedzieć, że to powiedzenie Juwenalisa – rzymskiego poety z początku naszej ery jest kwintesencją tego co leży u podstaw jogi. Już starożytni jogini zauważyli bowiem, że zdrowie ciała jest niezbędną podstawą do tego aby rozwijać ducha. Dlatego w starożytnym kompendium wiedzy jogi – Jogasutrach napisanym około 300 lat p.n.e. przez mędrca Patańdżalego znajdziemy listę czynników stojących na przeszkodzie temu rozwojowi. Należą do nich np.: choroba, otępienie, brak energii, złe samopoczucie, cierpienie, nierówny oddech, a więc symptomy pojawiające się gdy zaniedbujemy ciało.

Z tego powodu w tym samym tekście mędrzec Patańdżali zaleca początkującym joginom podążanie osmiostopniową ścieżką jogi (ashtanga yoga). Jej elementami jest praktyka pozycji jogi (asana), opanowanie oddechu (pranayama) oraz rozwój koncentracji przez opanowanie zmysłów. Ich celem, choć nie jedynym, jest utrzymanie zdrowia i sprawności ciała i umysłu. Dzięki temu możemy skierować się ku realizacji wyższych potrzeb ducha.

Obecnie wiele osób boryka się na co dzień z różnego rodzaju bólami kręgosłupa czy też bólami, których przyczyną jest wadliwa postawa ciała. Powodem tego są między innymi siedzący tryb życia oraz praca, podczas której wykonujemy przez wiele godzin te same asymetryczne czynności. Osoby te sięgają po rozmaite sposoby radzenia sobie z tymi problemami. Jednym z nich jest joga. Trzeba mieć jednak świadomość iż różnorodność sposobów ćwiczenia jogi jest bardzo duża i nie każdy z nich może pomóc w przypadku przewlekłych bólów pleców.

W takich przypadkach najlepsze efekty daje joga kręgosłupa. Joga kręgosłupa jest szczególnym podejściem do ćwiczenia jogi kładącym nacisk na radzenie sobie z problemami bólów kręgosłupa i pleców. W jodze kręgosłupa kładzie się nacisk na wykonywanie ćwiczeń odciążających i wyciągających kręgosłup oraz regulujących i wyrównujących napięcie mięśni odpowiedzialnych za stabilność kręgosłupa.

Ćwiczenia te powodują z jednej strony zwiększenie wytrzymałości mięśni a w niektórych przypadkach także przyrost masy mięśniowej. Z drugiej strony mogą spowodować zmniejszenie i wysmuklenie mięśni nadmiernie rozwiniętych. Ostatecznym efektem jest ukształtowanie masy mięśniowej na poziomie warunkującym harmonijne funkcjonowanie ciała przy jednoczesnym poniesieniu ogólnej wytrzymałości.

Ćwiczenia hatha-jogi powodują również wzrost gibkości zwanej też elastycznością. Efekt ten dotyczy zarówno mięśni jak i tkanki ścięgnistej. Joga przyczynia się do przywrócenia oraz zwiększenia zakresu ruchomości poszczególnych stawów.  W ten sposób układ mięśniowo-szkieletowy zaczyna funkcjonować prawidłowo podczas codziennych czynności równomiernie przenosząc obciążenia z nimi związane. Warto zwrócić uwagę, że w przeciwieństwie do innych aktywności związanych z rekreacją ruchową joga działa na wszystkie części ciała.

Nie do przecenienia jest tu zderzenie podejścia jogi ze współczesną wiedzą na temat fizjologii i anatomii człowieka oraz wynikające z nich doświadczenie w zakresie fizjoterapii. Skutkiem tego klasyczne pozycje jogi w jodze kręgosłupa uległy częstokroć daleko idącym modyfikacjom mającym na celu pomoc w usunięciu dolegliwości kręgosłupa. W wielu pozycjach stosuje się pomoce (koce, wałki, liny itp.) umożliwiające wzmocnienie efektu działania pozycji.

Największy wkład w tym zakresie ma sposób podejścia do jogi mistrza BKS Iyengara. On i jego uczniowie rozwinęli szereg technik skutecznie pomagających w bólach związanych z problemami kręgosłupa. Nauczyciele metody Iyengara są szkoleni w tym zakresie.
Jeśli zatem masz problem z przewlekłymi bólami pleców warto przyjść na zajęcia jogi kręgosłupa. Ważne jest poinformowanie nauczyciela o swoim problemie. Będzie mógł zaoferować indywidualne podejście i dobór odpowiednich ćwiczeń.

Należy pamiętać, że niezbędna jest również wizyta u lekarza. Po pierwsze ważne jest właściwe zdiagnozowanie przyczyn bólów. Po drugie konsultacja z lekarzem w zakresie przeciwwskazań oraz zalecanych ćwiczeń.

Opublikowano Joga dla poczatkujących, Joga na zachodzie, Joga w życiu | Otagowano , , , | Skomentuj